Genel bakış
Bölgenin kuruluş süreci uzun soluklu oldu. OSB'nin kuruluş sayfasına göre Ege Bölgesi Sanayi Odası Torbalı'da OSB kurulması için İzmir Valiliği'ne başvurdu ve proje 17 Mayıs 1996 tarihli Resmî Gazete'de yatırım programına alındı. Yer seçimi 8 Aralık 1998'de yapıldı; yaklaşık 66,5 hektarlık ilk alanın sınırları 2003'te kesinleşti ve kuruluş protokolü 29 Nisan 2004'te onaylandı. İmar planı 13 Ekim 2010'da Bakanlıkça onaylandı.
Bölgenin kuzeyindeki 62,6 hektarlık hazine arazisi mobilya sektörü yatırımcıları için OSB'ye eklendi; bu ek alanın kuruluş protokolü 4 Ocak 2022'de onaylandı ve bölgenin unvanı Torbalı Karma ve Mobilya OSB oldu. Ek alanla birlikte İzmir Ticaret Odası da kurucular arasına girdi; güncel pay dağılımı Ege Bölgesi Sanayi Odası %60, İzmir Ticaret Odası %25 ve Torbalı Ticaret Odası %15'tir. OSBÜK listesinde bölge 129,19 hektar ve 105 parselle kayıtlı.
Konum ve ulaşım
Bölge Torbalı'nın Kabacakırlı mevkiinde, Yeniköy–Ahmetli köy yolu üzerindedir. OSB'ye göre ilçe merkezine yaklaşık 6 km, İzmir Adnan Menderes Havalimanı'na yaklaşık 30 km uzaklıktadır. Alan büyükşehir belediyesinin mücavir sınırları içinde kalıyor. OSB sitesinde liman, otoyol veya demiryoluna mesafe verilmiyor.
Altyapı ve hizmetler
OSB'nin aktardığı altyapı aşamaları şöyle:
- 2011: ana ve bağlantı yolları
- 2012–2013: yağmur suyu, atık su, içme suyu, elektrik şebekesi ve giriş yolu
- Mart 2014: bölge içi yolların bordür ve asfaltı
- Nisan 2022: kamulaştırma nedeniyle geciken enerji nakil hattının tamamlanması
Mobilya ek alanının eklenmesiyle atık su arıtma tesisinin yeri değiştirildi; OSB tesisin tasarım ve yapımının tamamlanmak üzere olduğunu belirtiyor. OSB suyu kendi kaynaklarından sağlayacağını açıklıyor; doğalgaz, elektrik, çevre, güvenlik, telekomünikasyon ve ortak sağlık-güvenlik birimi hizmet başlıkları sitede yer alıyor. Alan birinci derece deprem bölgesindedir; yatırımcıların yapı projelerinde bunu dikkate alması gerekir.
Sektör yapısı ve öne çıkan üretim
Bölgenin iki bölümü var: karma alan ve mobilya üreticilerine ayrılmış ek alan. OSB sitesinde üyelerin sektörleri şu başlıklar altında listeleniyor: inşaat ve yapı malzemeleri, plastik, seri ve özel makine imalatı, tıbbi ve tarımsal ilaç, tekstil ve konfeksiyon, çelik konstrüksiyon ve metal yapı elemanları, gıda, otomotiv yan sanayi ve taşıt, soğutma-ısıtma-klima, mobilya ve diğer sanayi kolları. Sektörlere göre firma sayısı verilmiyor; firma listesi OSB sitesinde yayımlanıyor.
Yatırım: arsa tahsisi, kiralama ve devir
OSB sitesindeki parsel tablosu 41 tahsisli, 59 ön tahsisli ve 5 boş parsel gösteriyor. Boş parseller ve tahsis koşulları için bölge müdürlüğüne başvurulmalıdır; mobilya ek alanındaki parseller bu sektörün yatırımcılarına ayrılmıştır.
Genel kural olarak OSB'lerde parsel tahsisi OSB yönetiminin yetkisindedir; parsel ve tesislerin satışı, devri ve kiralanması 4562 sayılı Kanun ile OSB Uygulama Yönetmeliği'ne tabidir ve OSB'nin onayını gerektirir. Ön tahsisli parselde kesin tahsis, yatırımcının OSB'nin belirlediği yükümlülükleri yerine getirmesine bağlıdır.