Genel bakış
Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi, Türkiye'de planlı sanayileşmenin ilk uygulamalarından biri olarak 1970'lerde hayata geçti. OSB'nin tarihçesine göre Çerkezköy 1971'de kalkınmada öncelikli yöreler kapsamına alındı, Bakanlık ile müteşebbis heyet arasındaki protokol Aralık 1975'te imzalandı ve bölge 6 Ocak 1976'da kuruldu. İlk etapta 450 hektar ve 143 sanayi parseliyle başlayan bölgeye, 800 hektar olarak planlanan ikinci OSB alanı 2002'de mevcut tüzel kişilik altında bağlandı.
OSB'nin kendi verisine göre bugün 352 sanayi parseli bulunuyor ve doluluk oranı yüzde 96'nın üzerinde. Bölgede yaklaşık 300 firma faaliyet gösteriyor; bunların 44'ü yabancı sermayeli. OSB, 2019'da Türkiye'de bir OSB tarafından hazırlanan ilk sürdürülebilirlik raporunu yayımladığını ve 2024'te Yeşil OSB unvanını aldığını belirtiyor.
Konum ve ulaşım
Bölge adını Çerkezköy'den alsa da bölge müdürlüğünün resmî adresi Kapaklı ilçesindeki İsmetpaşa Mahallesi'dir; ÇOSB, Çerkezköy ve Kapaklı yerleşimlerinin arasında uzanan sanayi kuşağının merkezinde yer alır. OSB'nin yayımladığı tarihçe sayfasında otoyol, liman, havalimanı veya demiryolu mesafelerine ilişkin bir bilgi verilmediğinden bu sayfada mesafe belirtilmemiştir.
Altyapı ve hizmetler
OSB'nin sitesinde sunulan hizmetler geniş bir yelpazeye yayılıyor:
- Elektrik dağıtımı, doğalgaz ve su temini
- Endüstriyel atık su arıtma tesisi ve atık su hizmetleri
- OSB itfaiyesi; SCADA sistemi ve 600'ü aşkın kamerayla izleme
- Özel ÇOSB Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ve özel istihdam bürosu
- ÇOSB İnovasyon Merkezi, konferans ve toplantı salonları, spor tesisleri, ticaret blokları
- Zihinsel engelliler için korumalı işyeri atölyesi ve yaşam merkezi
OSB, baraj yapımı, veri merkezi ve atık su geri kazanımı projelerini planladığını açıklamıştır.
Sektör yapısı ve öne çıkan üretim
Bölge çok sektörlü bir yapıya sahip: tekstil, kimya, kauçuk, plastik, metal, elektronik, ilaç, kâğıt ve gıda üreticileri aynı alanda bulunuyor. OSB'nin açıkladığı verilere göre bölge firmalarının yıllık cirosu yaklaşık 21 milyar ABD doları, toplam ihracatı 4 milyar doların üzerindedir; bölgede 25 Ar-Ge merkezi ve 6 tasarım merkezi yer alır. Tarihçede, işgücü talebinin yüksekliği nedeniyle nitelikli eleman açığının zaman zaman gündeme geldiği de not edilir.
Yatırım: arsa tahsisi, kiralama ve devir
ÇOSB'de doluluk yüzde 96'yı aştığından boş sanayi parseli arzı oldukça sınırlıdır; yatırımcılar için daha gerçekçi yol çoğunlukla mevcut tesislerin satın alınması veya kiralanmasıdır. 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu ve OSB Uygulama Yönetmeliği uyarınca parsel tahsisi OSB yönetim organlarınca yapılır; tahsisli parsellerin ve üzerindeki yapıların devri, satışı ve kiralanması OSB'nin onayına ve bölgede kurulabilecek tesislere ilişkin kurallara tabidir. Güncel boş parsel ve devir koşulları için bölge müdürlüğüne başvurulmalıdır.