İçeriğe geç
FabrikaBul

Teknik Kriterler

Fabrika Kiralarken Trafo Gücü Neden Önemli?

kVA ile kW arasındaki fark, güç faktörü, sözleşme gücü ve güç artırımı süreci: kiralayacağınız tesisin elektrik altyapısını doğru okumanın yolu.

FabrikaBul Editör Ekibi · Sanayi gayrimenkulü içerik ekibi Yayın: 20 Ekim 2026 Gözden geçirme: 20 Ekim 2026 1 dk okuma

Kiralık fabrika arayan üretim şirketlerinin en sık yaşadığı sorun, taşındıktan sonra makinelerin tam kapasite çalışamamasıdır. Nedeni çoğu zaman ilanda "trafo var" denilen tesisin gücünün ihtiyacı karşılamamasıdır.

kVA ve kW aynı şey değildir

kVA (kilovolt-amper) trafonun görünür güç kapasitesidir. kW (kilovat) ise makinelerin fiilen tükettiği aktif güçtür. Aralarındaki ilişki güç faktörüne (cosφ) bağlıdır:

kW ≈ kVA × cosφ   →   1.000 kVA trafo, cosφ 0,85 ile yaklaşık 850 kW aktif güç sağlar.

Motor ağırlıklı tesislerde cosφ 0,8 civarına düşebilir; kompanzasyon panosu bu değeri 0,95'e çıkarır. İlanda kVA yazıyorsa ihtiyacınızı kW cinsinden hesaplayıp bu dönüşümü yapın; FabrikaBul ilan formunda iki değer ayrı alanlarda tutulur ve birbirine karıştırılmaz.

Üç farklı "güç" kavramı

  1. Trafo gücü (kVA): Fiziksel transformatörün kapasitesi.
  2. Bağlantı gücü / bağlantı kapasitesi (kW): Dağıtım şirketi veya OSB ile yapılan bağlantı anlaşmasında tesise tahsis edilen güç. Trafo büyük olsa da bağlantı anlaşması düşük olabilir.
  3. Sözleşme gücü: Tedarik sözleşmesinde taahhüt edilen güç; aşımda ceza bedeli uygulanır.

İhtiyacınızı nasıl hesaplarsınız?

  • Makine etiket güçlerini (kW) toplayın; aynı anda çalışmayan makineler için eşzamanlılık katsayısı (genellikle 0,6–0,8) uygulayın.
  • Aydınlatma, kompresör, iklimlendirme ve ofis yüklerini ekleyin.
  • Büyüme payı bırakın (%20–30).
  • Sonucu cosφ'ye bölerek gereken kVA'yı bulun.

Güç artırımı mümkün mü?

Trafo gücü yetersizse dağıtım şirketinden (OSB içinde OSB'den) bağlantı görüşü istenir. Şebekede kapasite varsa yeni trafo veya ek trafo yatırımı yapılır; bu yatırımın kimin üstleneceği (kiracı mı, mal sahibi mi) ve kira süresi sonunda ne olacağı kira sözleşmesine yazılmalıdır. OSB dışında şebeke kapasitesi yoksa artırım aylar sürebilir veya mümkün olmayabilir.

Kira sözleşmesinde yer alması gerekenler

  • Mevcut trafo gücü (kVA) ve bağlantı anlaşması gücü (kW) açıkça yazılmalı,
  • Abonelik devri ve güvence bedeli,
  • Güç artırımı yatırımının paylaşımı,
  • Kompanzasyon ve reaktif ceza sorumluluğu,
  • Trafo bakım ve periyodik kontrol yükümlülüğü.

Sık sorulan sorular

630 kVA trafo kaç kW makine çalıştırır?
Güç faktörü 0,85 kabul edildiğinde yaklaşık 535 kW aktif güç sağlar. Eşzamanlılık katsayısı uygulanmış toplam makine yükünüz bunun altında kalmalı, büyüme payı bırakılmalıdır.
Trafo mal sahibine mi aittir?
Genellikle trafo binanın sabit tesisatıdır ve mal sahibine aittir; ancak bazı tesislerde kiracı tarafından yaptırılmıştır. Mülkiyet ve bakım sorumluluğu kira sözleşmesinde netleştirilmelidir.
OSB içinde elektrik neden daha avantajlı olabilir?
OSB'ler kendi dağıtım şebekesini işletir; bağlantı süreçleri OSB içinde yürür ve bazı OSB'ler toplu alımla uygun tarife sunabilir. Bununla birlikte OSB'nin toplam kapasitesi ve katılımcı payı sınırlayıcı olabilir.

Kaynaklar

  1. Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği (EPDK)
  2. 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ve teknik kararlar için uzman görüşü alın.